चेतना कॉलेज ऑफ फार्मसीचा ‘वेल्नेस फॉरएव्हर’ आणि ‘मुक्ताई ब्लड बँक’ सोबत सामंजस्य करार व क्षेत्र भेट

संपादकीय 

ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना फार्मसी (Pharmacy) क्षेत्रातील प्रत्यक्ष कामाची माहिती मिळावी, औद्योगिक संबंध वाढावेत आणि व्यावहारिक ज्ञान मिळावे या उदात्त हेतूने इंदापूर येथील चेतना कॉलेज ऑफ फार्मसीने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. कॉलेजने नुकताच ‘वेल्नेस फॉरएव्हर’ (Wellness Forever) या नामांकित केमिस्ट आणि जीवनशैली दुकानासोबत (Chemists & Lifestyle Store) आणि ‘मुक्ताई ब्लड बँक’ (Muktai Blood Bank) सोबत सामंजस्य करार (MOU – Memorandum of Understanding) केला असून, या निमित्ताने विद्यार्थ्यांनी दोन्ही ठिकाणी क्षेत्र भेट (Field Visit) दिली.
या क्षेत्र भेटीमध्ये आणि सामंजस्य करारामुळे (MOU) विद्यार्थ्यांना फार्मसी क्षेत्रातील दोन महत्त्वाच्या शाखांचा – सामुदायिक फार्मसी (Community Pharmacy) आणि रक्तपेढीचे कामकाज (Blood Bank Operations) – थेट अनुभव मिळाला.
‘वेल्नेस फॉरएव्हर’ ला भेट: सामुदायिक फार्मसीचे ज्ञान
चेतना कॉलेज ऑफ फार्मसीच्या विद्यार्थ्यांनी ‘वेल्नेस फॉरएव्हर’ या औषध दुकानाला भेट दिली. ही भेट सामुदायिक फार्मसीच्या (Community Pharmacy) दैनंदिन कामकाजाची प्रक्रिया जवळून समजून घेण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरली.
औषधांचे व्यवस्थापन: विद्यार्थ्यांनी औषधांची खरेदी, साठवणूक, मागणीनुसार पुरवठा आणि योग्य तापमान राखण्याचे महत्त्व याबद्दल माहिती घेतली.
ग्राहकांशी संवाद: फार्मसिस्ट (Pharmacist) ग्राहकांना औषधांबद्दल आणि त्यांच्या वापराच्या पद्धतीबद्दल (Dosage and usage instructions) कशा प्रकारे समजावून सांगतात, याचा अनुभव घेतला.
नवीन तंत्रज्ञान: आधुनिक रिटेल फार्मसीमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या बिलिंग आणि इन्व्हेंटरी (Billing and Inventory) व्यवस्थापनाच्या तंत्रज्ञानाची माहिती मिळाली.
कायदेशीर बाबी: शेड्यूल ‘एच’ (Schedule H) आणि इतर नियंत्रित औषधांची विक्री करताना पाळले जाणारे नियम व कायदेशीर प्रक्रिया (Legal Procedures) समजावून सांगण्यात आल्या.
या भेटीमुळे विद्यार्थ्यांना डी. फार्मसी (D. Pharm.) आणि बी. फार्मसी (B. Pharm.) अभ्यासक्रमानंतर फार्मसी स्टोअरमध्ये काम करण्याची संधी, जबाबदारी आणि आवश्यक कौशल्ये याबद्दल स्पष्ट कल्पना मिळाली.
‘मुक्ताई ब्लड बँक’ ला भेट: रक्तपेढीचे महत्त्व
याच भेटीचा एक भाग म्हणून, विद्यार्थ्यांनी ‘मुक्ताई ब्लड बँक’ला भेट दिली. ब्लड बँक (Blood Bank) हे सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने (Public Health) अत्यंत महत्त्वाचे केंद्र आहे, याची जाणीव विद्यार्थ्यांना झाली.
रक्त संकलनाची प्रक्रिया: रक्तदात्यांकडून (Donors) रक्त गोळा करण्याची वैज्ञानिक पद्धत (Scientific Method) विद्यार्थ्यांना दाखवण्यात आली.
रक्त चाचणी आणि वर्गीकरण: संकलित रक्ताची एचआयव्ही (HIV), हिपॅटायटीस (Hepatitis) यांसारख्या संसर्गासाठी चाचणी कशी करतात आणि रक्तगट (Blood Group) कसा निश्चित करतात, याबद्दल सविस्तर माहिती देण्यात आली.
रक्तघटक वेगळे करणे: रक्तामधून लाल पेशी (RBCs), प्लाझ्मा (Plasma), प्लेटलेट्स (Platelets) आणि क्रायोप्रिसिपिटेट (Cryoprecipitate) असे विविध घटक कसे वेगळे केले जातात आणि ते विशिष्ट तापमानात कसे साठवले जातात, हे पाहण्यास मिळाले.
सुरक्षित साठवणूक: वेगवेगळ्या रक्त घटकांसाठी आवश्यक असणारे तापमान आणि साठवणुकीचे नियम (Storage Protocols) विद्यार्थ्यांना समजावून सांगण्यात आले.

या महत्त्वपूर्ण टप्प्यावर बोलताना कॉलेजचे प्राचार्य डॉ. गणेश म्हस्के सर यांनी विद्यार्थ्यांना एक अत्यंत माहितीपूर्ण आणि प्रेरणादायी संदेश दिला.”प्रिय विद्यार्थी मित्रांनो, केवळ वर्गातील शिक्षण पुरेसे नाही. औषधनिर्माणशास्त्र (Pharmacy) हे एक असे क्षेत्र आहे, जे थेट मानवी जीवनाशी जोडलेले आहे. ‘वेलनेस फॉरएव्हर’ आणि ‘मुक्ताई ब्लड बँक’ येथील प्रत्यक्ष भेटीमुळे तुम्हाला एक गोष्ट स्पष्ट झाली असेल की, प्रत्येक औषध विक्रेता (Pharmacist) हा समाजातील एक महत्त्वाचा आणि जबाबदार घटक आहे. हा सामंजस्य करार तुमच्यासाठी ज्ञानाची आणि संधींची नवी दारे उघडत आहे. या संधींचा वापर करून स्वतःला अधिक सक्षम बनवा. फार्मसीचा विद्यार्थी म्हणून, तुमचे ध्येय केवळ नोकरी मिळवणे नसावे, तर उत्कृष्ट आरोग्य सेवा (Quality Healthcare) देण्यामध्ये आपले योगदान देणे हे असावे. करुणा आणि जबाबदारी (Responsibility) या दोन मूल्यांना कधीही विसरू नका. जिथे ज्ञान आहे, तिथे सेवा आहे.”
प्राचार्य सरांच्या या संदेशाने विद्यार्थ्यांमध्ये जबाबदार व्यावसायिक (Responsible Professional) म्हणून काम करण्याची भावना अधिक दृढ केली. चेतना कॉलेज ऑफ फार्मसीचा हा उपक्रम शिक्षण आणि आरोग्य सेवा क्षेत्रातील विद्यार्थ्यांसाठी एक मैलाचा टप्पा (Milestone)ठरणार आहे.
या क्षेत्र भेटीदरम्यानच, चेतना कॉलेज ऑफ फार्मसीने ‘वेलनेस फॉरएव्हर’ आणि ‘मुक्ताई ब्लड बँक’ या दोन्ही संस्थांशी सामंजस्य करार (MOU) केला. या करारावर कॉलेजच्या प्रशिक्षण आणि प्लेसमेंट अधिकारी (Training and Placement Officer), प्राध्यापिका शिवानी भापकर यांनी स्वाक्षरी केली.या सामंजस्य कराराचे मुख्य उद्दीष्ट विद्यार्थ्यांना इंटर्नशिप (Internship), प्रशिक्षण (Training) आणि प्लेसमेंट (Placement) संधी उपलब्ध करणे तसेच शिक्षण आणि उद्योगामध्ये (Academia-Industry) प्रभावी समन्वय साधणे आहे. प्रा. भापकर यांनी यावेळी सांगितले की, “अशा प्रकारच्या सहकार्यामुळे आमच्या विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकी ज्ञान नाही, तर थेट व्यावसायिक कौशल्ये (Professional Skills) आणि नोकरीच्या संधी (Job Opportunities) मिळतील.”
या संपूर्ण उपक्रमाचे मार्गदर्शन प्राध्यापिका प्राजक्ता झगडे मॅडम यांनी केले, ज्यांनी विद्यार्थ्यांच्या सहभागासाठी आणि संस्थांशी समन्वय साधण्यासाठी कठोर परिश्रम घेतले.
या नावीन्यपूर्ण व स्तुत्य उपक्रमासाठी चेतना फाऊंडेशन संस्थेचे अध्यक्ष उदय देशपांडे, सचिव विलास भोसले, खजिनदार सोमनाथ माने, सदस्य बाळू बोराटे आदींनी शुभेच्छा देऊन कौतुक केले.